Toko Online terpercaya www.iloveblue.net

Toko Online terpercaya www.iloveblue.net
Toko Online terpercaya www.iloveblue.net

Tuesday, 15 December 2009

Amah Léak

Olih I Wayan Juniartha

Sedeng kena krisis kepercayaan warung tuaké.

Ba tetelu angota sekaa tuaké masuk rumah sakit. Ada ané basangné kembung, ada ané matané kembung, ada ané butuhné kembung. Dokteré ngorahang krana liunan alkohol, liunan magadang, tur kuangan manyuh.

Ni Luh Makin Digosok Makin Sip sing percaya kén dokter. Apabuin kateteluné bah niwang di warung tuaké pas dina Kajeng Kliwon. Nglantas Ni Luh ngalih bantuan supernatural, ngaturang pajati kén Bapa Balian Sakti Tak Cuma Janji.

Ada papasangan mranén gati di warung iluhé, yén sing cabut sinah sayan ngliunan pelanggané lakar dadi caru,” kéto abet baliané.

Prajani urusan papasangan to dadi topik terkini sekaa tuaké. Tumbén diskusiné sing di tengah warungé, nanging di penggak umahné Ni Luh. Sing ada ané bani maekin warungé, nyeh kena papasangan.

Kéné ba Bli nasibé dadi jlema Bali, ba gén nyidayang maangkihan abedik, nyujukang warung, ngelah usaha padidi, jeg asli ba ada ané iri tur ngentungin api,” kéto Ni Luh masesambat sambilanga ngabaang sekaané tuak dasa pucung.

Konyangan anggut-anggut. Konyangan sing ngerti nguda di jaman globalisasi-kompetisi kéné enu dogén ada ané nyalanang hobi jelé cara kéto.

Ulesné, krana léaké masi ba dadi industri ané mengikuti perkembangan globalisasi,” I Kadék Kerikan Gangsa ngemang pendapat.

Yén pidan nak kéwéh dadi léak, malajahné makelo, bratane liu. Jani, nak ba konyangan dadi beli. Ada pakét-pakétné. Kanti ada pakét hemat ané dadi cicil. Mayah satus tali gén ba lakar nyidayang dadi bojog,” I Kadék ngimbuhin.

Asli jlema ngéndah, ba luung dadi jlema jeg meled pesan pang nyidayang dadi bojog, cicing, tur bangkal. Nguda sing ngléak pang nyidayang dadi Sarah Azhari dogén?

Lénan kén to, léaké masi ba dueg nyalanang diversifikasi bahan tur produk. Yén papasangan asli Bali sing ngénén, sinah papasangan uli Lombok tur Jawa ané lakar kaadokang. Ba ngelah kerja sama di level nasional léaké ento,” I Madé Crongcong Polo nyelag.

Yén di level lokal, konyangan tukang léaké ba pada ngelah sekaa. Dadiné élah ngembulin musuh tur aluh nyicil pakakas. Yén pakakasé bas mael, nak ba ada masi arisan léak. Ané narik langsung maan pakakas top.

Mimih, yén ba nyemak gaé ané jelé-jelé, nguda nyidayang jlema Baliné guyub-rukun, salunglung-sabayantaka nah?” Ni Luh masaut, matanné nelik sawiréh pucung tuakné sing ada ané ngusud.

Béh, sori malu Luh, yén tondén ada klarifikasi warung luhé bersih, sing misi pakakas, sing misi cetik, sing bani Bli nyicipin tuak iluhé. Pang sing krana tuak apucung payu butuh Bline beseh. Luungan ba sing nginem arak bandingan kén sing nyidayang magaé ajak kurenan,” kéto abetné I Nyoman Cicing Bengil.

Brangti sajan-sajan Ni Luh. Ngambrés nyaup pucungé konyangan tur nongdong tuaké makejang. Tuak jaka wayah to. Manisné ngébogin. Nglantas Ni Luh punyah, kaik-kaik nantang léak.

Yén seken ririh, bol cangé sepsep. Tantangan terbuka , sakancan léak dadi bareng berpartisipasi, uli léak lokal, léak nasional, kanti léak binal,” kéto Ni Luh nantang.

Ketug anggota sekaa tuaké. Ujan sedeng bales-balesné, magpag tengah lemeng, listriké sedeng mati, Ni Luh kaik-kaik cara karauhan. Prajani serbi guminé.

Nanging, kanti tuun panginané sing masi ada léak ané nelok. Da san bangkal tur cluluk, bojog gén ba sing ada ngenah.

Mirib krana ujané bas bales, sing ada léaké ané pesu. Nyeh yén seragam clulukné belus, nyeh masi kena demam, pilek, tur influenza. Patutné, yén ngundang léak i raga nyediaang masi jas hujan, payung, sénter, tur balsem,” I Nyoman maboya.

Mirib masi krana Galungan. Nu telah bayun léaké suud ngayah tur muspa. Dadiné sing ada ané nyak pesu. Apabuin yén suud Galungan nak sing dadi nyemak gaé-gaé berkaitan jak niskala. Sinah sekaa léaké libur masi pas nguncal balung,” I Madé bareng macanda.

Léak sing ada teka, payu Ni luh ané bah niwang. Awakné kebus, basangné kembung. Dokter ngorahang influenza tur overdosis tuak. Balian ngorahang Ni Luh kena babainan. Sekaa tuaké ngorahang Ni Luh kena sakit Bali.

Yadiastun léaké punah, nak lakar tetep liu jlema Baliné sakit ngéndah. Sawiréh, ané ngranayang boya ja pakakas boya ja virus, nanging iri atin i ragané kén nyama ané jemet magaé. Demenan nu i raga nepukin nyamané tiwas sing ngelah apa bandingan kén nyamané suksés tur sugih. Iri ati to ba sakit Bali, iri hati to ba léak ané paling aéng, ” I Nyoman mabarang.


sumber: http://www.balipost.com/BaliPostcetak/2007/7/1/ort1.html

Friday, 13 November 2009

Jejeh

olih I Gusti Madé Sutjaja

Yaning marasa ada kleteg jerih, ento suba ciri ada rasa jejeh. Ulian ento lantas saihan kruna jejehé anak saja, lumrahné, kasengguh jerih tur, alusné wiadin singgihné kasengguh ajerih. Ada masih saihan teges krunané ené ané lénan; minakadinné, gerap, getap, kinceh, resres, takut, tusing ngelah butuh, tusing ngelah nyali. Ulian apa ké ané mangranayang rasa jejehé ento mentik di kenehé?

Ané mangranayang rasané buka kakétoné anak saja magenepan pesan sambatanga. Nguniné, duk guminé enu kapréntah baan raja angkara tur momo, kramané lakara marasa jejeh yaning sang kawasa sekayanné suba ngured lantas ngrikrik daya corah. Panjaké truna lan daha kaejuk lantas adepa ka dura jagat apanga ia maan pipis anggona ngwewehin sekayanné. Buka kakéto mungguh di cakepané nanging langah wiadin bedik pesan ada ané engeh tur rungu indik laksanan sang pangwasa corahé buka kéné.

Lantas, dugas jagaté nyangsan enteg, ané mangranayang rasa jejeh di keneh wiadin pamineh kramané saja tegak wiadin tongos ané nyangsang nyerikang wiadin nyupitang ané lakara anggona tongos magaé wiadin nindihin upajiwanné. Ulian ento, liu pesan kramané magingsir jenek ka dura nusa apanga bisa ia nindihin idup padéwékanné muah pariidup sentananné. Ento mawinan jani anak liu pesan ada krama wiadin wang Baliné ané bisa katemuang di Seputih Raman (Lampung), Mangkutana (Sulawesi), Lunyuk (Sumbawa). Ngudiang té dadi ia bisa ditu nongos? Yan takonang indiké ténénan, pasautné tuah ia ada ditu ulian ia ngrasayang jejeh tusing ngelah tongos lakara anggona tegak magarapan. Saja ia jejeh nanging jejehné anak sujati tusing mentik ulian ia jerih; nanging, ulian ia jengah lantas rasa jengahé anggona nindihin kapagehanné magingsir. Jejehé dini tusing mentik buka jejeh anaké cerik ané takut krana aruh-aruhina wiadin jejeh-jejehina lantas mangranayang ia dadi jerih. Yan jejeh anaké kelih anak saja tusing bakalan makada jerih; jejehné anak bakalan makada ia jengah buka ané suba kaciriang baan wang Baliné ané magingsir jeneké ento.

Sakéwala jani, di masa jagaté saja enteg sambatanga, ngudiang dadi liu pesan wang Baliné ané dadi tusing engeh tur jejeh? Anak suba pedas yan alasé karabas anak saja bakalan dadi pangawit ala wiadin sengkala. Buka apanan dogén sengkalané ento? Magenepan pesan! Ané pedas suba ngenah, minakadinné, yéhé ané tusing ngenah di basang guminé suba ngured-nguredang. Ené saja kaciriang baan yéh di danuné muah di tukadé suba medikang wiadin nyerikang. Suba ada sambatanga liu pesan tukadé ané enyat. Kéto masi, semeré liu masih enyat. Lantas, apanga yéhné ngenah wiadin pesu buin, sémére keduka nganti dalém apanga bisa nemuin yéh. Buka kéto ané sambatanga baan sang pradnyan tur wedaranga di orta koran-korané.

Lantas buin, yan tukadé enyat tusing misi yéh buin, tur apanga yéhné pesu, apa ké tukadé lakar kakeduk? Buka kéto yan patakoné mamuduh pesu ulian paminehé saja waras. Tusing ké ené ciri anak jejeh yan ada pabligbagan indik ngured yéhé di tongos-tongos ané patutné ia ada? Enyén patutné ngebag ia apanga ia tetep ada nongos ditu? Tusing ké ia ngured ulian kausak-asik wiadin kasengkalén? Yaning tusing, ngudiang té ia dadi bisa ilang wiadin rered?

Mimih, ngudiang dadi limbak liu pesan patakon indik ilang wiadin reredé ténénan? Seken makardi resres di keneh; keneh nyénan lonto yaning ia enu ngelah rasa jejeh tur ia enu mampuh mapineh waras. “Enyén té ané patut nguratiang tur nabdab indiké ené ané saja mangranayang jejeh tur jerihé?” “Kramané makabedog ulian ené anak tategenan jagat.” Buka kéto Pekak Polos macempléng dugas cucunné krimik-krimik jaran krana mentik rasa jejeh di kenehné sasubanné ia pragat ngamacain orta di korané dibi puané. Sumeken ia ngrasayang jejeh ané ténénan nyerihin wiréh undukané ané ené anak jati-jati ngaresresin tur nyerihin pamineh jagat.

sumber: balipost.co.id