Olih I Gusti Madé Sutjaja
Sunaran ané makardi ngalangin tongos anak saja lakaran manutdut. Nyénan lonto ané bakalan kadutdut? Di jagat buronné, di yéh wiadin gumi, anak ada dogén ané kadutdut. Tegarang uratian yaning suba suud ada ujan. Bakalan liu dedaluné ané pesu lantas ngrejeng apa lonto ané masunaran. Apa panadin rejengan ka sunarané ento. Aget ia maan nepuk sunaran, tur sinarengan sengkala bakal tepukina. Bakalan ada lonto buron lén ané ngamah ia.
Kéto masi yan alih di pasihé. Bé ané madan cumi anak demen pesan ngalih sunar. Yang langité tusing misi sunaran bulan ané makada galang, lantas pasihé dadi peteng dedet. Yan buka kéto kahanané, lantas juru juk bé di pasih lantas ka tengah pasih ngaba sundih ajak jaring. Ditu di tengah ia pada nongos di prauné sambilanga mulang jaring. Sambilanga masih ngendihang sundih apanga di tongosné ngantos dadi galang. Tusing buungang ajahan pesan bakalan bé ané madan cuminé ento bakal teka ajaka liu ngalih sunaran damaré ané pejanga di duuran jaring panyanggrané. Sawatara suba liu cuminé mabunbun lantas jaringé angkida baan juru juk béné tur cuminé turuhanga ka prauné. Suba kéto buin jaringé encebangan ka pasihé. Ané aget baan kahanan sunarané saja anak ané ngejuk ia; ané nemu sengkala tuah saja i cumi. Kéto yan alih-alihang di panilikan aget lacuré.
Nah, jani di jagat manusané buka kénkén ké panadin anaké ané ngaba sundih lakara ngalih galang apanga tedas apa ané maadan patut wiadin tan patut. Saja ké yan nemu ané tan patut ulian ngaba wiadin ngelah panabdab kapatutan bakalan ia nemu galang? Koné ada sesimbingan ané nyambatang anak saja aluhan ngejuk anyar selehé katimbang ngejuk kakiané. Yan ngejuk anyar selehé anak tusing ja ejoh ia lakara ka tengah di pasihé. Béné ané cerik-cerik ento anak tuah ngalangi di sisi-sisin pasihé lonto. Saja aluh yan ngejukné baan i juru pencar.
Yan lakara ngejuk kakia, i juru melas anak saja lakara luas ka tengahing segara. Anak sukeh pesan ia nenger apa lonto ada di tengah pasih agungé. Saja ditu liu ada kakia. Bakalan ada aget tur ada masih sengkala. Yadiapin juru melasé anak saja wanén, aget tur sengkalané anak saja gedé. Yan aget saja lakar gedé pikolihé; yan tungkalikanné ané tepuk, saja kapatian ané bakalan dadi tindihanné.
Jani, kénkén ké panadin juru pamatut ulian di galangé ané nrima laksanané? Ngudiang dadi krama ané kasengguh melah ulian magaé nuut galang keneh muah kreta dari bisa mejuk ulian kadalih nyalanin sulur tan galang? Anak buka sesenggakan ané nyambatang sakadi patapan pénjoré; ané léngkong payasina, ané leser tanema. Tusing ké ené ada paiketannyané ajak sasambatan anak ila-ila yan nyalanang sulur galang apanga nepuk galang? Apang tusing buka satuan i dedalu ajak i cumi lonto ané mautsaha ngalih galang kasatuayang . Satua buka i tatani ané nemu sengkala ulian polos, ané tusing ngalih galang, ané kajanjiang lakara baanga kayu muhmuh baan lutung corah, patut masih uar-uarang apanga tangaré satata kaingetang; apanga sengakalané dadi kelidin wiadin ejohin ulian satuané ngalangin.
Jag dadi buka kéto mentik di pamineh I Polosé dugas ia negak sambilanga ngisep lintingan temako sambilanga ngilih-ngilihin awak mapan kebus guminé kaliwat. Paminehné mentik buka kéto tusing ja ulian ia magumana maminehin indiké totonan. Jag ia mentik buka lejitan kecambahé mapan ia maan emeg wiadin belus. Nyén ké mampuh nambakin yan dabdab mentiké majalan buka kakéto? Ulian I Polos anak saja jadma polos, tusing pesan ia bisa nyaurin patakoné buka totonan yadiapin di tongosné ia maroko tur mailih-ilihan anak saja ngenah galang apadang.
sumber: http://www.balipost.co.id/mediadetail.php?module=detailberitaindex&kid=19&id=16718
Thursday, 1 October 2009
Nambet lan Wikan
Mangkin kacritayang titiang indik kawéntenan sang kabaos pangutsaha sané kalintang sugih tur bagus mayusa petang dasa tiban, ri sedek ipun liburan tur masesanjan ring désa alit sané magenah ring tepi siring segarane. Wewidangan désané puniki becik pisan, i rika ipun nyingakin perahu alit kalinggihin olih I Mendega pararagan, tur melabuh ring biasé. Ring perahu alit puniki wénten sawetara limang ukud ulam tuna mesirip sada kuning. Pangutsaha sané sugih punika ngajum 1 Menéga ri antukan ulam sane kepolihang mutu ipuné becik pisan. Nglaut ipun matakén ring I Menéga.
Pangutsaha: "Akuda makelon waktuné anggén mamancing ulamé punika jero?"
Menéga: "Wantah ajebos Tuan, kénten pasautné I Menéga."
Pangutsaha: "Nguda sing makelo waktu anggén mamancing mangda ngliunang polih ulam?" Kénten pitakene ipun I Pangutsaha.
Menéga: "Niki ulam sampun cukup anggén kebutuhan kaluargan tiangé."
Pangutsaha: "Nanging anggén napi galah sané punika kénten pitakoné ipun I Pangutsaha."
Menéga (malih ipun mapajar): "Galahé punika anggén tiang sirep, mamancing ajebos, maplalian sareng pianak tiangé, istirahat sareng somah tiangé. Masesanjan ka désa sambil ngalap buah anggur ring tegalan tiangé, tur main gitar sareng timpal-timpal tiangé. Tiang madué kehidupan sané lengkap tur sibuk pisan," kénten pasautné I Menéga.
Pangutsaha, ipun mabaos tur mencemoh lan nyombong raga ring I Menéga, ipun ngaku lulusan MBA saking perguruan tinggi sanés ampun ka janur loka ring guminé lulusan Universitas Harvad dura negara Amérika. Pacang mrasidayang nulungin I Menéga. Ipun mapitutur sareng I Menéga, sapatutné I Menéga nganggén galahé sané akéh punika ka anggén mamancing ulam ring segara. Yéning sampun ngamolihang ulam laut ka adol, kauntungané anggén malih numbas perahu sané agengan. Sesampuné nganggén perahu sané agengan kadulurin antuk perabot memancing sane lengkap sinah pacang mawuwuh polih ulam tur pacang menincap keuntungane. Malih numbas perahu makelo-kelo ragané pacang madué armada perahu anggén mamancing. Ragané pacang langsung ngadol ulamé sareng pabrik pangolahan ulamé sareng pabrik pangolahan ulamé ring kota. Kasuén-suén ragané pastika mrasidayang ngwangun pabrik pangolahan ulam secara mandiri. Ragané pacang dados pangutsaha sané suksés, tinggal ngawasin lan ngonékang para buruhé. Nglantur ragané patutné pindah ka kota magingsir saking désa alit puniki minab ka Surabaya lan kota sané ageng lianan sakadi ring Jakarta.
Menéga (malih matakén sareng ipun I Pangutsaha): "Menawi kudang tiban makeloné ngantos manggihin kasuksemané punika Tuan?" Kénten pajarné I Menéga.
Pangutsaha: "Minabang limolas tiban ngantos selaé tiban." Kénten ipun nyawurin.
Menéga (malih mataken): "Usan punika napimalih Tuan?"
Pangutsaha (nyawurin kasarengin antuk ica): "Nika galah sané pinih becik. Yéning galahé sampun tepat lan becik ragane pacang ngadol saham pangutsahané sareng masyarakaté lianan. Salanturnyané ragané pacang dados anak sugih tur kuasa, ragané pacang nekaang jinah berjuta-juta lan miliaran."
Menéga: "Jinah jutaan Tuan? Salanturnyané anggén napi Tuan?"
Pangusaha: "Salanturipun ragané pénsiun pindah ka kota/désa sané alit lan tenang. Ragané mrasidayang hidup tenang, sirep nyenyak, mamancing ring segara, maplalian sareng anak alit, sirep sareng rabiné, masesanjan ka désa, kebun ngalap walian sakadi anggur, buluan, main gitar sareng timpal-timpalé/sametoné, pastika hidupé tenang." Kénten baosné I Pangutsaha.
Yéning tutur satuané sané i wau katelebang. I raga sareng sami narka pangutsaha sané sugih punika wantah nambet secara spiritual bandingang ring I Menéga ipun wikan (cerdas) secara spiritual, napi mawinan asapunike? I Menéga madué pemahaman sané wikan ring tetujon hidup ipuné sané anggep ipun penting, madué motivasi dalem pisan. Ipun nglakonin hidup ipuné sané pacang mrasidayang nyukupin kaperluan padéwékan ipuné sareng kulawargané. Ipun ngeluangang galah sané pinih berarti (penting) ring padéwékan ipuné I Menéga marasa lega, demen lan sejahtera. Samalihné Pangutsaha sané sugih punika wantah bodoh (nambet) secara spiritual, ipun ambisius, keras ipun nénten kacunduk (bersentuhan) sareng hal-hal ring kauripan ipuné sané ngicén motivasi sané pinih unteng (dalam) sakadi ipun I Menéga. Ipun I Pangutsaha wantah menyerap tetujon (cita-cita) sané kaplajahin duké kantun kuliah ring Universitas Harvard Amerika.
I Menéga punika minab tuuhné (umurnya) panjang sampai ipun gedé (tua) salantur ipun pacang padem (meninggal) dengan tenang dan damai. Samaliné I Pangutsaha keni pinyungkan jantung maring usia seket lima tahun ipun padem kadulurin antuk manah sedih, napi mawinan sapunika nika tan tios wantah tetujon ipuné durung berhasil kapolihang.
Inggih asapunika kocap satua sang Pangutsaha sugih ané nambet (bodoh) secara spiritual, kelawan I Menéga sané kauripan lan kehidupan ipuné sadarana nanging ipun wikan (cerdas) secara spiritual. Puput.
dr. I Wayan Westa, SpKJ (K)
sumber: http://www.balipost.co.id/mediadetail.php?module=detailberitaindex&kid=19&id=16717
Pangutsaha: "Akuda makelon waktuné anggén mamancing ulamé punika jero?"
Menéga: "Wantah ajebos Tuan, kénten pasautné I Menéga."
Pangutsaha: "Nguda sing makelo waktu anggén mamancing mangda ngliunang polih ulam?" Kénten pitakene ipun I Pangutsaha.
Menéga: "Niki ulam sampun cukup anggén kebutuhan kaluargan tiangé."
Pangutsaha: "Nanging anggén napi galah sané punika kénten pitakoné ipun I Pangutsaha."
Menéga (malih ipun mapajar): "Galahé punika anggén tiang sirep, mamancing ajebos, maplalian sareng pianak tiangé, istirahat sareng somah tiangé. Masesanjan ka désa sambil ngalap buah anggur ring tegalan tiangé, tur main gitar sareng timpal-timpal tiangé. Tiang madué kehidupan sané lengkap tur sibuk pisan," kénten pasautné I Menéga.
Pangutsaha, ipun mabaos tur mencemoh lan nyombong raga ring I Menéga, ipun ngaku lulusan MBA saking perguruan tinggi sanés ampun ka janur loka ring guminé lulusan Universitas Harvad dura negara Amérika. Pacang mrasidayang nulungin I Menéga. Ipun mapitutur sareng I Menéga, sapatutné I Menéga nganggén galahé sané akéh punika ka anggén mamancing ulam ring segara. Yéning sampun ngamolihang ulam laut ka adol, kauntungané anggén malih numbas perahu sané agengan. Sesampuné nganggén perahu sané agengan kadulurin antuk perabot memancing sane lengkap sinah pacang mawuwuh polih ulam tur pacang menincap keuntungane. Malih numbas perahu makelo-kelo ragané pacang madué armada perahu anggén mamancing. Ragané pacang langsung ngadol ulamé sareng pabrik pangolahan ulamé sareng pabrik pangolahan ulamé ring kota. Kasuén-suén ragané pastika mrasidayang ngwangun pabrik pangolahan ulam secara mandiri. Ragané pacang dados pangutsaha sané suksés, tinggal ngawasin lan ngonékang para buruhé. Nglantur ragané patutné pindah ka kota magingsir saking désa alit puniki minab ka Surabaya lan kota sané ageng lianan sakadi ring Jakarta.
Menéga (malih matakén sareng ipun I Pangutsaha): "Menawi kudang tiban makeloné ngantos manggihin kasuksemané punika Tuan?" Kénten pajarné I Menéga.
Pangutsaha: "Minabang limolas tiban ngantos selaé tiban." Kénten ipun nyawurin.
Menéga (malih mataken): "Usan punika napimalih Tuan?"
Pangutsaha (nyawurin kasarengin antuk ica): "Nika galah sané pinih becik. Yéning galahé sampun tepat lan becik ragane pacang ngadol saham pangutsahané sareng masyarakaté lianan. Salanturnyané ragané pacang dados anak sugih tur kuasa, ragané pacang nekaang jinah berjuta-juta lan miliaran."
Menéga: "Jinah jutaan Tuan? Salanturnyané anggén napi Tuan?"
Pangusaha: "Salanturipun ragané pénsiun pindah ka kota/désa sané alit lan tenang. Ragané mrasidayang hidup tenang, sirep nyenyak, mamancing ring segara, maplalian sareng anak alit, sirep sareng rabiné, masesanjan ka désa, kebun ngalap walian sakadi anggur, buluan, main gitar sareng timpal-timpalé/sametoné, pastika hidupé tenang." Kénten baosné I Pangutsaha.
Yéning tutur satuané sané i wau katelebang. I raga sareng sami narka pangutsaha sané sugih punika wantah nambet secara spiritual bandingang ring I Menéga ipun wikan (cerdas) secara spiritual, napi mawinan asapunike? I Menéga madué pemahaman sané wikan ring tetujon hidup ipuné sané anggep ipun penting, madué motivasi dalem pisan. Ipun nglakonin hidup ipuné sané pacang mrasidayang nyukupin kaperluan padéwékan ipuné sareng kulawargané. Ipun ngeluangang galah sané pinih berarti (penting) ring padéwékan ipuné I Menéga marasa lega, demen lan sejahtera. Samalihné Pangutsaha sané sugih punika wantah bodoh (nambet) secara spiritual, ipun ambisius, keras ipun nénten kacunduk (bersentuhan) sareng hal-hal ring kauripan ipuné sané ngicén motivasi sané pinih unteng (dalam) sakadi ipun I Menéga. Ipun I Pangutsaha wantah menyerap tetujon (cita-cita) sané kaplajahin duké kantun kuliah ring Universitas Harvard Amerika.
I Menéga punika minab tuuhné (umurnya) panjang sampai ipun gedé (tua) salantur ipun pacang padem (meninggal) dengan tenang dan damai. Samaliné I Pangutsaha keni pinyungkan jantung maring usia seket lima tahun ipun padem kadulurin antuk manah sedih, napi mawinan sapunika nika tan tios wantah tetujon ipuné durung berhasil kapolihang.
Inggih asapunika kocap satua sang Pangutsaha sugih ané nambet (bodoh) secara spiritual, kelawan I Menéga sané kauripan lan kehidupan ipuné sadarana nanging ipun wikan (cerdas) secara spiritual. Puput.
dr. I Wayan Westa, SpKJ (K)
sumber: http://www.balipost.co.id/mediadetail.php?module=detailberitaindex&kid=19&id=16717
Subscribe to:
Posts (Atom)